De bodem zelf heeft geen bacterien. Op de bodem, tussen de korreltjes etc gaat wel biofilm groeien met bacterien er in. Als je de bodem gaat verstoren dan verstoor je ook die biofilm en dus de bacterien. Ga je al het zand er uit halen en door een zeef halen, dan kun je er het beste van uit gaan dat de bacterien helemaal opnieuw moeten beginnen.
Iets verder op in gaan: Stel een stukje biofilm komt toch weer mee naar je nieuwe bodem maar komt nu net onder het zand te liggen. Daar krijgt deze geen zuurstofrijk water en zal dus afsterven.
Biofilm zal ontstaan op de plekken waar het gunstig is voor de bacterien om te vormen. Jij door het zand roeren? Biofilm tussen het zand en weg bacterien. Daarom ook bij schoonmaken van je substraat het liefst in delen doen zodat je niet alles tegelijk verstoord.
Het leuke is dat elk aquarium zo ook weer anders is. Stel jij komt eigenlijk nooit aan de bodem maar maakt wel elke week als tante truus je fitler helemaal spik en span, glimmend als nieuw. Grote kans dat het biologische evenwicht er uiteindelijk voor heeft 'gekozen' dat de meeste biofilm met bacterien in je aquarium is ontstaan en deze dus het grootste deel van de filterende werking op zich heeft genomen. Ga je in zo'n aquarium de bodem vervangen dan is er grote paniek. Maar aan de andere kant, maak jij elke week je zandbodem helemaal schoon, keert elke week elk korreltje zand om maar komt eigenlijk nooit aan je filter? Grote kans dat de meeste biofilm met bacterien in je filter is ontstaan en kun je dus rustig je hele bodem vervangen zonder dat je er iets van merkt. Maak je alles elke week helemaal spik en span dan vormt er nooit genoeg biofilm en wordt het een rampenbak 😉
